Những ngày đầu tháng 3, sau vài lần đi
thăm Ba của một người bạn bị tai biến và vì những lý do cá nhân Tôi quyết định
đi học một khoá chăm sóc sức khoẻ tại gia. Và lớp học của Tôi khai giảng vào
đầu tháng 4 và kéo dài 2 tháng. Và lớp học bắt đầu.
Ba
tuần học lý thuyết.
Có thể do lớp học Chăm sóc sức khoẻ tại
gia ít người biết đến và ít người có nhu cầu học nên lớp học này ít có nơi dạy.
Sau một thời gian tìm hiểu nơi dạy Tôi quyết định đăng ký học lớp Chăm sóc sức
khoẻ tại gia do nhà văn hoá Phụ Nữ Tp.HCM mở lớp. Vì khoá học không được phổ
biến và quảng cáo rộng rãi nên lớp học của Tôi chỉ vỏn vẹn có 20 người.
Trước lúc đi học Tôi cứ nghĩ lớp học này
chỉ có vài người nam đi học mà thôi, nhưng thật bất ngờ ngày đầu tiên đi học Tôi
quen biết được nhiều người anh, chú bác hơn. Lớp học tuy chỉ 20 người nhưng
trong đó 8 người là nam. Tham gia lớp học học đủ mọi tầng lớp và lứa tuổi khác
nhau trải đều từ 20 đến 60 tuồi. Với những ngày học chung Tôi biết được những
dự định cá nhân của mỗi người khi tham gia lớp học này. Có người học vì người
nhà bệnh cần học để biết cách chăm sóc, có người học vì muốn biết thêm kiến
thức để áp dụng khi người thân trong gia đình mắc bệnh hay có những người học
vì muốn đi định cư nước ngoài bằng con đường chăm sóc người nhà mắc bệnh ở
ngước ngoài.
Trong 3 tuần học lý thuyết Tôi học được
khá nhiều điều mới mẻ và bổ ích cho cuộc sống này.
Kết thúc những tuần học lý thuyết hơi
khô khan, cuối cùng lớp chúng Tôi bắt đầu những tuần lễ đi thực tập với những
gì mình học được. Lớp chúng Tôi được thực tập trong Bệnh viện điều dưỡng-Phục
hồi chức năng Tp.HCM nằm bên Q8. Và sau đây là những kinh nghiệm Tôi có được
sau bốn tuần thực tập.
Bệnh viện Điều dưỡng
Tuần
1.
Khoảng 7h30 mọi người đã có mặt đầy đủ
trong Bệnh viện. Tất cả đều hớn hở và hồ hởi cho 4 tuần thực tập sắp tới. Một
lúc sau cô Hương tới, cô phát cho chúng Tôi những thẻ học viên để có thể ra vào
Bệnh viện được và cô phổ biến cho chúng Tôi những nội quy cần thực hiện trong
Bệnh viện. Vì lớp Tôi gần 20 người nên được chia thành 2 nhóm để luân phiên thực tập trong khoa nội
tổng hợp và khoa vật lý trị liệu. Trong 2 tuần đầu tiên Tôi được phân thực tập
ở khoa Vật lý trị liệu trước.
10 người nhóm Tôi được cô Hương dẫn tới
khoa Vật Lý và bàn giao sự quản lý nhóm Tôi lại cho cô Vy. Trong khoa Vật lý
trị liệu là một khoa lớn bên trong nó gồm có các phòng nhỏ như Vận động trị
liệu, Vật lý trị liệu, Điện trị liệu, Thuỷ trị liệu, Ngôn ngữ trị liệu và
chuyên khoa Nhi. Trong tuần đầu tiên này chúng Tôi sẽ thực tập ở phòng Hoạt
động trị liệu.
Khi mới vừa bước vô phòng, Tôi cứ nghĩ
mình đang đi lạc vào một thế giới của trẻ em, một thế giới của tiếng cưới và sự
vui đùa. Bất chợt những ký ức tuổi thơ thời đi học nhà trẻ được tái hiện trong
đầu Tôi, nào là những mô hình bằng gỗ, những trái banh nhiều màu sắc, những viên
bi đủ loại lớn nhỏ. Đột nhiên, một bàn tay đặt lên vai một tiếng gọi trìu mến
của cô Vy làm Tôi quay về với thực tại. Cô giải thích phòng này đa số bệnh nhân
là bị bệnh Tai biến mạch máu não và Parkinson, có người bị nhẹ và có người bị
nặng. Những món đồ chơi như xếp hình, banh, bi đều là dụng cụ dành cho bệnh
nhân tập để lấy lại sự điều hợp, sự vận động ở đôi tay được tốt hơn. Những món
đồ chơi này giúp cho bệnh nhân cầm nắm đặt để những vật dụng đúng như ý họ muốn.
Khi bị tai biến thì một phần não của họ
đã bị tổn thương dù ít hay nhiều thì sự vận động và ngôn ngữ của họ không như ý
họ muốn. Nên họ bắt đầu tập phản xạ như đi đứng, cầm nắm, nói năng lại từ đầu
như một đứa trẻ. Trong nguyên tuần thực tập nơi đây Tôi được phân công tập cho
chú Phong, bác Côn, cô Yến, chị Diễm, cô Cúc. Trong lúc tập Tôi đã trò chuyện
cùng mọi người để cho họ bớt sự căng thẳng và tâm lý luôn được thư giản thoải
mái nhất. Qua những lần trao đổi Tôi biết được mỗi người bệnh có một hoàn cảnh
một câu truyện khác nhau. Nhưng chung quy lại tất cả mọi người là luôn cố gắng
tập tốt và vượt qua nỗi đau bệnh tật để hoà mình vào cuộc sống đời thường.
Phòng hoạt động trị liệu
Câu
truyện thứ 1:
Là của chú Phong. Chú bị tai biến mạch máu não đã 2 năm nay, nhưng trong quãng
thời gian đầu chú không tập Vật lý trị liệu nên tay chân chú gồng cứng hết cả
lên và gân gót bị co rút khá nhiều. Chú trước đây là chủ của một nhà hàng trên
đường Nguyễn trãi, từ lúc chú bị bệnh cho đến nay thì tất cả mọi công việc mọi gánh
nặng cuộc sống đều đổ hết lên trên vai vợ chú. Chú Phong bị tai biến, bị ảnh
hưởng của nửa bán cầu não trái nên toàn thân bên phải chú đều cử động khó khăn
và bị rối loạn ngôn ngữ. Mỗi lần đi đứng hay nói chuyện đều phải nhờ sự trợ
giúp của cô chăm sóc. Chú đã gần 50 tuổi rồi nhưng nhìn với dáng vẻ bên ngoài
cứ như là mới 40 tuổi thôi. Đôi lúc chúng Tôi hỏi vui “ Chú có cô gệ nào không?
”. Với điều kiện và dáng vẻ bên ngoài không bất ngờ lắm khi chú trả lời là có
một cô ghệ nhí bên ngoài. Nhưng từ khi chú đổ bệnh thì bóng dáng của cô gệ ấy
cũng biệt tăm tích. Tình người sao nó mau thay đổi quá, lúc còn thời mạnh khoẻ
có tiền thì nào bạn nào bè nhân tình bồ bịt đón đưa lúc sáng nắng chiều mưa
nhưng lúc hết thời bệnh tật tiền của tiêu tan thì cũng là lúc bạn bè nhân tình
cũng tan biến theo luôn. Nhưng nhờ những lúc như vậy ta mới biết được đâu là
người bạn chân thành, người bạn tốt sống với ta bằng cái tình cái nghĩa bao lâu
nay. Hỡi thế gian, nhân tình thế thái đôi lúc quá bạt bẽo đến thế sao? Đến bây
giờ, nhiều lúc có đám cưới đám tiệc mời cả nhà nhưng có bao giờ chú tham dự.
Chú hiểu rõ và cái mặc cảm về căn bệnh của mình đang mang nên chú bây giờ ít có
đi đây đi đó gặp gỡ giao thiệp với bất cứ ai. Chú mới tập vật lý gần 1 năm nay
nên việc phục hồi khá chậm, đến bây giờ tay chân chú mới có thể co giãn ra vô
nhưng vẫn chưa thể điều khiển theo ý chú muốn được. Việc phục hồi chức năng của
bệnh tai biến tập luyện càng sớm thì việc hồi phục càng nhanh. Nếu để bệnh lâu
quá mới tập vật lý thì rất khó phục hồi chức năng như trước đây được.
Gân gót chú Phong bị co rút nhiều là do
không tập Vật lý trị liệu ở quãng thời gian đầu nên việc đi lại giờ đây rất khó
khăn đôi lúc phải nhờ đến chiếc xe lăn. Trước đây lúc còn là chủ nhà hàng chú
có bao giờ nghĩ đến một ngày nào đó cuộc đời mình phải gắn liền với chiếc xe
lăn bao giờ đâu. Nhưng cuộc đời luôn có những điều bất ngờ đang chờ đón ta,
không ai biết trước ngày mai tương lai sẽ như thế nào. Nên chúng ta hãy sống
hết mình sống cho những lý tưởng của bản thân sống cho những ước mơ cháy bỏng
trong tâm hồn, đừng đợi đến lúc nào đó thì tiếc rẽ quãng thời gian đã qua. Thời
gian âm thầm dần trôi, trôi qua một cách nhẹ nhàng đôi lúc chúng ta sẽ giật
mình mà ngẵm nghĩ lại “ Sao thời gian lại trôi qua nhanh thế?”. Đừng để thời
gian trôi qua một cách vô ích. Thời gian rất quý báu và nó là một quy luật của
tự nhiên không ai có thể cản lại hay phá vỡ quy luật của thời gian. Hãy làm
những gì mình muốn ngay lúc còn có thể thực hiện được điều đó, các bạn nhé.
Khi lần đầu tập các bài tập cho chú, chú
đã tỏ vẻ không thích và chỉ muốn những Kỹ thuật viên trong Bệnh viện tập cho
mình mà thôi chứ không muốn những người thực tập như Tôi đụng tay vào. Nhưng
sau khi trò chuyện vui vè và lòng nhiệt huyết của những học viên thực tập như Tôi
rồi cuối cùng chú đã đồng ý cho chúng Tôi tập. Tất cả chúng Tôi khi thực tập
trên bệnh nhân đều rất sợ khi làm mạnh sẽ làm bệnh nhân khó chịu và ảnh hưởng
đến tình trạng của bệnh nhân nên trước khi làm các bài tập vật lý cho bất kỳ
bệnh nhân nào cũng đều nhắn nhủ “Nếu con có làm mạnh thì nói con biết đề điều
chỉnh lực cho vừa phải nhé”. Sau khi tập xong, vì gân gót của chú bị co rút
nhiều nên không thể tập đi lại được. Chú chuẩn bị ra về và hẹn gặp lại mọi
người vào ngày mai.
Câu
truyện thứ 2:
Là của bác Côn. Bác đã gần 60 tuổi rồi, bác bị tai biến mạch máu não. Mới xem
qua hồ sơ của bác chúng Tôi không khỏi bất ngờ khi biết lần này bác bị đã là
lần thứ 4 rồi. Mỗi lần bị tai biến thì việc phục hồi chức năng càng lâu và còn
ảnh hưởng đến sức khoẻ, cuộc sống đời thường nữa. Nên khi các cô chú bác khi đã
bị tai biến một lần và đã phục hồi chức năng được phần nào rồi thì hãy cố gắng
giữ gìn sức khoẻ bằng một chế độ ăn uống và tập thể dục hợp lý để không phải bị
tai biến lần nữa nhé. Bị tai biến càng nhiều lần thì nguy cơ bị liệt hết tứ chi
càng cao.
Vì bị tai biến đến lần thứ 4 nên toàn bộ
não của Bác đã rất yếu làm ảnh hưởng đến tứ chi của Bác. Các vận động không còn
được linh hoạt và nhanh nhẹn như trước nữa và hai chân bác đã yếu đi rất nhiều không
thể đi một mình được. Những lần bị tai biến trước bác Côn tập vật lý đều đặn
nên việc hồi phục lại khá nhanh và đã sinh hoạt trong đời sống bình thường
nhưng còn lần này thì việc phục hồi khá lâu. Bác đã tập gần 4 tháng rồi và cử
động bàn tay có thể cầm nắm các vật dụng nhẹ được.
Khi làm các bài tập vật lý cho Bác thì
phải tập lần lượt cho tất cả 4 chi, cho tập với banh trước rồi mới tập các cử
động điều hợp của đôi tay và đôi chân sau đó thì sẽ tập đi trong phòng tập và
đi trên cát. Tất cả các việc đi đứng của Bác đều phải nhờ vào sự giúp đỡ của
đứa con trai. Với những lúc bệnh tật này đây, các bậc làm cha làm mẹ mới cần
đến sự giúp đỡ của những đứa con mình. Hàng ngày thì cậu con trai của bác Côn
đều đặn đưa bác đi tập, và cũng nhờ những lúc này đây bác mới biết đâu là đứa
con có hiếu với bác nhất. Cho dù trước đây lúc nào bác cũng chưởi cũng không
bằng lòng với bất kỳ việc làm nào của cậu con trai này. Nhưng giờ đây bác đã
hiểu đã biết được những gì đứa con trai dành cho mình. Cuộc đời thật trớ trêu,
những lúc gian nan nhất mới thấy được cái chân tình cái tình cảm thật sự giữa
người và người dành cho nhau.
Câu
truyện thứ 3:
Là của cô Yến, Cô bị tai biến mạch máu não lần đầu cách đây 3 tháng. Kể từ lúc
bị bệnh thì cô Yến không thể nói, đi đứng được và không nhớ bất kỳ ai trong gia
đình mình. Cô bị ảnh hưởng nửa bán cầu não trái nên nửa thân người bên phải của
cô đều không thể cử động được. Nhưng với sự luyện tập chăm chỉ hằng ngày thì
đến ngày hôm nay cô có thể đi đứng một mình được nhưng còn hơi yếu và có thể
nói chuyện vui vẻ nhớ mặt từng người trong gia đình. Với sự luyện tập đều đặng
như thế này thì khoảng sau 2 tháng nữa thì cô sẽ bình phục được khoảng 80% so
với trước đây và có thể hoà nhập về cuộc sống đời thường. Hàng ngày đều đặng
mỗi buổi sáng thì cô con dâu của cô đưa cô đến bệnh viện để tập. Cũng từ lúc bị
bệnh tới giờ cô mới biết được cái tình cảm cái sự yêu thương của đứa con dâu
dành cho mình mà trước nay cô có cảm nhận được đâu nên lúc nào cũng bắt bẻ ,
khó tánh với cô con dâu hết. Với những lúc này đây cô mới nhận ra được những ai
yêu thương cô thật lòng chứ không phải vì một lý do cá nhân nào hết.
Cô Yến cũng gần 60 tuổi với khuôn mặt
phúc hậu giống như bà ngoại của Tôi vậy. Trước khi tập cho cô Tôi sợ cô đau nên
có nói trước “Nếu con làm cô đau quá thì cô nói con biết nhé”. Vì cô nhận biết
căn bệnh mình đang mang nên cô trả lời “Cứ làm đại đi không có sao đâu, nếu đau
quá cô sẽ la. Chứ mà bị bệnh không chịu cố gắng không chịu đau được thì làm sao
hết bệnh được. Con tập thì hơi đau một chút nhưng cô chịu đựng được khi nào đau
quá cô sẽ la lên”. Sau khi tập các bài tập cho cô xong thì Tôi tập đi cho cô Yến.
Mọi người trong phòng đều cứ nghĩ Tôi và cô đang nhảy nhịp điệu Tango nhẹ nhàng
với nhịp 2-2-1 2-2-1. Cô Yến còn nói đùa “Nhảy Tango thiếu cái te lúc cuối bài
nhưng mà cô te con đỡ không kịp là cả hai té luôn, hihi”. Không gian phòng hoạt
động trị liệu tuy nhỏ và ít người nhưng lúc nào cũng tràn đầy tiếng cười và sự tươi
vui thoải mái trong đó cả.
Câu
truyện thứ 4:
Là của bạn Diễm, Diễm năm nay được 26 tuổi. Bảy năm trước khi thi tốt nghiệp
lớp 12 xong, khoảng 1 tuần sau trong một buổi ôn tập thi đại học thì đột nhiên Diễm
cảm thấy nhói đau khắp cả phần cột sống và 5 phút sau thì ngất lịm chìm vào hôn
mê hoàn toàn trên dãy bàn của lớp ôn thi. Ba ngày sau thì Diễm tỉnh lại thì
những cử động phần dưới hai bàn chân bị tê cứng hoàn toàn, đôi chân như không
còn muốn nghe theo ý lệnh của chủ nhân nó nữa. Khi thăm khám các Bác sĩ đã cho
biết Diễm bị 1 cục máu đông chắn ngang phần giữa cột sống làm cho máu không thể
lưu thông lên xuống được. Vì lý do đó nên đôi chân của Diễm bị gián đoạn một
thời gian máu không thể tới nuôi những mô mạch ở dưới chân được. Nên giờ đây
đôi chân Diễm rất yếu đi lại thì có tướng rất xấu. Với 7 năm đi tập Vật lý trị
liệu, giờ đây Diễm có thể đi lại một mình được nhưng rất chậm và không thể làm
được những vận động nặng.
Với những khoảng lặng suy nghĩ về cuộc
đời mình, giờ đây Diễm đã chấp nhận căn bệnh như là 1 một phần của cuộc sống
này chấp nhận chung sống với nó một cách trọn vẹn và đầy lạc quan nhất nên lúc
nào Diễm cũng vui tươi yêu đời hết. Khi nhìn vô Diễm, mọi người sẽ thấy nghị
lực cố gắng vượt lên trên số phận bệnh tật của mình mà sống tốt sống vui với
cuộc đời này. Trong phòng hoạt động trị liệu này luôn tươi vui là nhờ 1 phần sự
vui tươi sôi nổi của tuổi trẻ đang hiện diện trong người Diễm truyền đến mọi
người. Cuộc đời vẫn đẹp sao, tình yêu vẫn đẹp sao, mọi người hãy cố gắng sống
tốt sống vui với cuộc sống này nhé cho dù có bất cứ chuyện gì xảy ra.
Câu
truyện thứ 5:
Là của anh Tú, năm nay gần 30 tuổi và mới lập gia đình gần 2 năm. Hàng ngày cô
vợ trẻ dìu anh Tú đi tập vật lý trị liệu . cách đây nửa năm anh Tú sau khi ngủ
dậy thì anh không thể đứng dậy được nữa, tất cả tay chân như nhũn hết ra, mọi
sự điều khiển không như ý anh muốn. Phải nhờ mọi người đưa anh đi bệnh viện.
Khi khám xong thì bác sĩ cho biết anh bị viêm đa rể các dây thần kinh ngoại
biên.
Trong mỗi con người chúng ta có hệ thần kinh
trung ương là não bộ và
tủy gai và các dây thần kinh khác phân phối trên toàn bộ cơ thể kể cả các dây thần
kinh cảm giác và vận động là hệ thần kinh ngoại biên nằm dày đặc khắp toàn bộ cơ thể. Các dây
thần kinh ngoại biên điều khiển các vận động của các chi các khớp khắp toàn bộ
cơ thể. Anh Tú bị yếu tất cả các dây thần kinh ngoại biên nên tất cả vận động
đều khó khăn. Mọi cử động di chuyển của anh không còn uyển chuyển chính xác như
trước kia nữa. Sau nửa năm anh tập vật lý thì sức khoẻ của anh tốt hơn rất
nhiều, anh có thể tự mình đi lại chầm chậm và cằm nắm những vật có trọng lượng
nhẹ.
Lúc ta bệnh tật, lúc nằm xuống rồi thì
mới nhận biết được đâu là những người thân thiết bên cạnh ta. Họ sẽ không bao
giờ bỏ ta trong bất kỳ tình huống nào. Đi thực tập Tôi thấy nào là vợ chăm
chồng, cha chăm con, con cháu chăm ông bà cha mẹ. Và Tôi được thấy những giọt
nước mắt của những người thân bệnh nhân đã lăn dài trong những ngày đầu thấy
người nhà nằm viện hay đi tập vật lý trị liệu. Nhưng cũng có nhiều trường hợp
gia đình không đủ nhân lực để chăm sóc người thân của mình nên phải nhờ đến người
ngoài chăm sóc dùm. Hằng ngày tui cảm nhận được những tình cảm, những sự tận
tuỵ của người chăm bệnh dành cho bệnh nhân, nhìn thấy sự tận tuỵ tuy không phải
thân thích gì nhưng những người chăm bệnh làm việc với 1 cái tâm sáng ngời. Cái
tâm của tình thương yêu, làm việc tận tình và xem người bệnh như chính người
nhà của mình vậy nên họ làm gì lúc nào cũng muốn bệnh nhân ít bị tổn hại nhất
dù tổn hại xác thịt hay là tinh thần.
Trong phòng Hoạt động trị liệu mỗi người
sẽ được các Kỹ thuật viên tập các bài tập tự chủ hay bài tập trợ giúp như gập
duỗi khuỷu/ cẳng và cánh tay, dang áp cả bàn và các ngón tay, dang gập khớp
chân/ khớp háng, xoay trong xoay ngoài,... Các bài tập ở phòng hoạt động trị
liệu nhằm mong giúp bệnh nhân có thể tự chủ trong các vấn đề cầm nắm, những sự
điều hợp tay chân thực hiện một cách trơn tru hơn. Các hoạt động đơn giản như
xếp hình, thảy banh, gắp bi nhằm giúp bệnh nhân tự chủ trong việc cầm nắm ở tay
chân.
--------
Bệnh Parkinson là tình trạng hệ thống
thần kinh bị trục trặc theo tuổi tác gây ảnh hưởng đến tình trạng cử động,
thăng bằng và kiểm soát cơ của bệnh nhân. Parkinson là một trong những bệnh
liên quan đến cử động của cơ thể phổ biến nhất, gặp trong khoảng 1% người trên
60 tuổi, nam bị nhiều hơn nữ gấp 1,5 lần, và càng ngày càng xuất hiện nhiều ở
thời đại của chúng ta. Bệnh Parkinson thường xuất hiện ở những người hơn 60
tuổi (có một số trường hợp trẻ hơn, khoảng trên 40 tuổi). Đây là một bệnh tương
đối phổ biến với tỷ lệ mắc là 90-100/100.000 dân và tỷ lệ mới mắc là 20/100.000
dân/năm.
Bệnh Parkinson thuộc nhóm các bệnh rối loạn vận
động. Nó có đặc điểm cứng cơ, run, tư thế và dáng đi bất thường, chuyển động
chậm chạp và trong trường hợp bệnh nặng người bệnh có thể mất đi một số chức
năng vận động vật lý. Các triệu chứng chính xuất hiện tương ứng với sự giảm các
kích thích ở vùng vỏ não thuộc phạm vi điều khiển của hạch nền. Các triệu chứng phụ như có thể xuất hiện rối
loạn chức năng nhận thức cấp cao và các vấn đề về ngôn ngữ tinh tế. Parkinson
là bệnh mãn tính tự phát, hoặc trong trường hợp thứ cấp, nguyên nhân gây bệnh
có thể là do độc tính của một số loại thuốc, chấn thương đầu, hay các rối loạn
y tế khác.
Ở bệnh Parkinson, người ta thấy hiện
tượng thoái hóa tế bào não ở vùng chất đen (substantia nigra) thuộc trung não.
Từ chất đen, có những đường nối thần kinh liên kết đến một phần khác của não
gọi là thể vân (corpus striatum), nơi chế tiết ra một chất dẫn truyền thần kinh
tên là Dopamin . Dopamin vốn là một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng nên những
sự thay đổi của nó sẽ dẫn đến nhiều vấn đề khỏe khác nhau. Sự thiếu hụt những
tế bào não này và sự thay đổi chế tiết Dopamin là nguyên nhân dẫn đến những
triệu chứng và các dấu hiệu của bệnh Parkinson và đồng thời cũng là mục tiêu
điều trị. Cơ chế sinh lý của hiện tượng thiếu hụt tế bào não này vẫn chưa được
xác định.
---------
Bệnh
viêm dây
thần kinh ngoại biên gồm có nhiều
loại như Viêm đa dây thần kinh ngoại biên, Viêm nhiều dây thần kinh, Viêm đa rễ và dây thần kinh. Bệnh viêm dây thần kinh ngoại biên thường do các nguyên
nhân như thiếu vitamin B1,
ngộ độc rượu/chì/thạch tín, tiểu đường, porphyrin, hạ đường huyết, gút, rối loạn dinh
dưỡng, bệnh lý tiêu hóa về dạ dày, gan- tụy tạng, thai nghén, suy thận, ung
thư.. hay do dùng
thuốc quá liều Émetin/ muối vàng/ Isoniazid/ Cyclosérine/ Nitrofuran/ Thalidomide … Như vậy, bệnh lý thần kinh ngoại
biên có nhiều loại và nhiều nguyên nhân.
Tỷ lệ mắc bệnh hàng năm là 1/100.000, Tuổi hay gặp là 20 - 50 tuổi. Xuất hiện ở
nam và nữ ngang nhau.
Đây là bệnh lý có sự thoái hóa chất myelin của các
sợi dây thần kinh ngoại biên, gây ra triệu chứng liệt 2 chi dưới và liệt các
dây thần kinh sọ não (số III, IV, V, VI, VII, IX, X). Hai chi dưới liệt đối
xứng 2 bên, liệt phần ngọn nhiều hơn gốc, có thể liệt cả cơ bụng, cơ hô hấp,
gây tình trạng suy hô hấp. Ngoài ra, viêm dây thần kinh ngoại biên liên quan
chấn thương, tổn thương từ ngoài: Đau thắt lưng, đau dây thần kinh tọa, đau
thần kinh cổ cánh tay, đau thần kinh liên sườn, đau dây thần kinh sinh ba.
Bệnh Viêm đa dây
thần kinh ngoại biên với các triệu chứng Rối loạn vận
động, cảm giác và rối loạn phản xạ đối xứng, phân bố ưu thế ngọn chi là triệu
chứng điển hình hay gặp nhất trong bệnh đa dây thần kinh. Triệu chứng rối loạn
vận động dưới hình thức yếu và teo cơ xuất hiện đầu tiên ở các ngọn chi, sau đó
lan dần về phía gốc chi. Vị trí các chi tổn thương (hai chân hoặc tứ chi), các
chi có thể bị tổn thương đồng thời nhưng cũng có thể bị tuần tự từ chi này sang
chi khác.Ngoài ra còn xuất hiện các triệu chứng như đau ở ngọn chi, dị cảm (tê
buồn, kiến bò, tê cóng), đau khi ấn vào các thân dây thần kinh hoặc ấn vào bắp
cơ.Rối loạn phản xạ: mất phản xạ gân xương cũng có kiểu phân bố tương tự, mất
phản xạ gót trước khi mất phản xạ gối, xuất hiện ở hai chi dưới trước hai chi
trên; phản xạ da bụng, và phản xạ da bìu ít bị thay đổi. Rối loạn thực vật-
dinh dưỡng: loét điểm tỳ, loét thủng, phù, đôi khi có teo cơ sớm, phù (chỉ gặp
trong thể nặng)
Tuần
2.
Nhóm chúng Tôi được cử qua phòng vật lý
trị liệu nơi đây thì bệnh nhân đông hơn phòng hoạt động trị liệu. Phòng này đa
số là bệnh nhân bị tai biến, gãy xương và viêm não hay viêm màng não và Parkinson.
Một tuần thực tập ở đây, nơi đã cho Tôi thêm nhiều bài học hay và kinh nghiệm
cho bản thân và có dịp nhìn cuộc sống với những lăng kinh và góc nhìn khác
nhau. Ở đây Tôi và mọi người được phân công tập cho những bệnh nhân nhất định
trong suốt một tuần. Trong thời gian tập cho bệnh nhân Tôi có dịp trò chuyện và
hiểu hơn về hoàn cảnh của mọi người trong đây.
Phòng Vật lý trị liệu
Câu
truyện thứ 1:
Là của em Thịnh, năm nay em gần 18 tuổi, bị bệnh viêm não cách đây 3 năm. Lúc
trước khi đang học lớp 10 sau một cơn sốt kéo dài một ngày đã đưa em tới tình
trạng hôn mê. Lúc đi khám thì bác sĩ cho biết em bị viêm não. Và khi em tỉnh
dậy thì mọi người như ngã quỵ khi thấy sự xuống sức của em chỉ sau có mấy ngày
bị bệnh. Mắt em bị lệch, bị rối loạn ngôn ngữ lâu lâu mới có thể nói ra 1 , 2
từ mà thôi, và sự phát âm của em cũng bị lơ lớ chứ không được rõ. Chân em đi rất
khó khăn lúc đi thì dáng di như có vòng kiềng ở 2 bên. Tay chân cử động rất
yếu, chân em dù đã tập được gần 3 năm rồi nhưng đi lại đều phải nhờ sự giúp đỡ
của người khác.
Hàng ngày, ông ngoại em là người đưa em
đi tập vật lý trị liệu. Từ lúc em ngã bệnh đến bây giờ thì mẹ em không biết đã
đổ biết bao giọt nước mắt cho em, cho căn bệnh ngặt nghèo mắc lên cuộc đời em.
Bây giờ cha mẹ em chỉ biết đi làm thật nhiều để lo cho 4 chữ cơm áo gạo tiền
đang vây quanh cuộc sống gia đình nhỏ của mình và lo cho tương lai mù mịt của
đứa con trai mình rồi đây mai này sẽ ra sao. Lúc họ nằm xuống rồi thì ai sẽ là
người chăm sóc cho em, ai là người bảo bọc cho em. Nên giờ đây họ cố gắng cho
em đi tập vật lý trị liệu chỉ để mong em có thể làm được những việc nhỏ nhặt
hằng ngày để có thể lo cho bản thân khi mai này lỡ như người thân không còn bên
cạnh em nữa.
Câu
truyện thứ 2:
Là của em Linh, năm nay cô bé đã được 20 tuổi rồi. Em bị viêm màng não cách đây
gần 4 năm. Nhưng có lẽ em bị nhẹ hơn em Thịnh nhiều nên sức khoẻ và biểu hiện
bề ngoài của em rất tươi vui và lí lắc. Em Linh đi tập vật lý trị liệu cũng gần
4 năm nên sức khoẻ em cải thiện rất tốt so với lúc em mới phát bệnh. Trong em
lúc nào cũng vui vẻ, cười cười nói nói suốt ngày với tất cả mọi người bệnh xung
quanh. Khi tiếp xúc trò chuyện thì Tôi mới biết em lại là cháu của chú Phong.
Chú Phong buổi sáng tập ở bên đây như tập kéo tay, cử động gót chân và chạy xe
đạp xong rồi mới qua phòng hoạt động trị liệu tập tiếp. Bây giờ cô bé Linh rất
yêu đời yêu cuộc sống vì cô bé đã biết chắp nhận căn bệnh và đồng hành cùng căn
bệnh mà sống đến hết quãng đời còn lại.
Câu
truyện thứ 3:
Là của em Minh, năm nay em vừa được 18 tuổi. Em mới bị viêm màng não cách đây
gần 1 tháng. Trong một buổi tối khi ngủ em la và nói với gia đình là mình bị
ngứa khắp vùng ngực mà gãi hoài không thấy thuyên giảm. Ở nhà nghĩ chắc em ăn
đồ gì đó rồi bị dị ứng thôi, sáng mai mua thuốc uống sẽ khỏi và kêu em cố gắng
ngủ đi. Em cố gắng chợp mắt dù phần ngực rất khó chịu nhưng rồi em cũng chìm
vào giấc ngủ, sáng dậy cả nhà đánh thức em nhưng em không thể cử động gì được
hết và nói năng cũng chữ mất chữ có. Ba em hốt hoảng liền bế xốc em và chở đến
bệnh viện. Nhà em ở tận Bình Phước , khi khám ở bệnh viện tỉnh nói em bị viêm não nhưng vì quá thương con và không muốn tin
những gì bác sĩ nói là thật nên cả nhà đưa em xuống sài gòn khám lại. Và bác sĩ
ở sài gòn cũng kết luận em bị viêm não, khi nghe xong những lời nói của vị Bác
sĩ trực tiếp thăm khám cho em xong thì ba mẹ em như đỗ quỵ xuống đất suy xụp
hoàn toàn .
Em là đứa con một của gia đình, một
tương lai tương sáng đang chờ em, một công ty làm ăn của gia đình đang chờ em
tiếp quản, bao nhiêu ước mơ hy vọng của cả nhà đang chờ vào em nhưng ngay lúc
này đây đều tan biến theo những lời kết luận của bác sĩ. Đẻ một đứa con tưởng
rằng mai này có người chăm sóc lúc tuổi về chiều xế bóng nhưng có ai ngờ có ai
biết được rồi đây mai này tương lai của em sẽ ra sao sẽ thế nào đây. Lúc còn đi
học em luôn được đề bạt làm lớp trưởng khi học lực năm nào cũng đạt loại khá
trở lên, bạn bè em giờ đây đang cầm trên tay những cuốn sách cuốn vở mà ôn thi
cho đợt thi tốt nghiệp THPT sắp tới nhưng còn em thì lại nằm đây mà tập vật lý
trị liệu. Tất cả bạn bè đều thương tiếc cho người bạn lớp trưởng thân thiết. Đã
một tháng trôi qua nhưng ngày nào mà mẹ em đưa em đi tập vật lý trị liệu đều ứa
nước mắt mà không nói thành lời. Những sự nghẹn ngào , đớn đau luôn thể hiện
trên khuôn mặt của mẹ em khi được mọi người chung quanh hỏi thăm bệnh tình em
Minh.
Cha mẹ cho cuộc sống nhưng ông trời cho
số phận, Tôi ước sao Tôi có được thật nhiều phép màu để xoa dịu những nỗi đau
đang ngự trị sâu thẳm trong cõi lòng mỗi con người nơi đây. Tôi ước sao thế
giới này bớt đi những số phận đắng cay, nghiệt ngã như thế. Ước sao Tôi có thể
xoa lành các vết thương thể xác cũng như vết thương tâm hồn của tất cả mọi
người đang hiện diện nơi đây. Thôi thì nào có ai muốn số phận của người thân
bạn bè mình như thế này đâu, nhưng tất cả có phải đều do hai chữ số phận cấu
tạo thành, mọi người hãy chấp nhận sự đời may rủi mà sống tốt nhé. Mất tiền bạc
thì không mất gì cả, mất bạn bè là mất một phần cuộc sống nhưng mất hy vọng là
mất tất cả. Mọi người hãy luôn hy vọng rằng một ngày mai sẽ tốt đẹp hơn. Rồi
một ngày nào đó phép màu sẽ đến và xua tan những nỗi đau chúng ta đang mang.
Trong cuộc sống này có kỳ tích, kỳ tích sẽ xuất hiện đối với những ai tin tưởng
về điều đó.
Một tuần thực tập ở nơi đây đã dạy Tôi
nhiều điều hay, trước đây chưa đi thực tập Tôi cứ nghĩ các y bác sĩ làm trong
khoa vật lý trị liệu là các điều dưỡng thôi. Nhưng khi trao đổi trực tiếp với
người hướng dẫn Tôi được biết các y sĩ, Kỹ thuật viên (KTV) trong đây là học
chuyên ngành Vật lý trị liệu (VLTL) . Cử nhân vật lý trị liệu là học Đại học,
còn KTV là học trung cấp của chuyên ngành Vật lý trị liệu. Một cử nhân VLTL có
thể thăm khám và đưa ra các bài tập cho bệnh nhân, VLTL là một ngành riêng lẽ.
Và tất cả bệnh nhân ở bệnh viện đều được các bác sĩ chuyên khoa khám về mặt
chuyên môn rồi mới đưa ra các nhận định là sẽ làm hoạt động trị liệu hay VLTL
hay thuỷ trị liệu, điện trị liệu, ngôn ngữ trị iệu. Nhưng khi bệnh nhân đã vào
phòng như hoạt động trị liệu hay VLTL hay thuỷ trị liệu, điện trị liệu, ngôn
ngữ trị iệu sẽ được các y sĩ hay KTV đưa ra những bài tập riêng cho từng người.
Các bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân sẽ cần làm VLTL nào và các y sĩ hay KTV sẽ tự
lên bài tập riêng cho từng người. Phòng vật lý trị liệu gồm các bài tập như kéo
tay, tập kéo dãn gân gót, tập chạy xe đạp , tập đi đứng bằng hai thanh xong
song song hay đi cầu thang và các bài tập vật lý cơ bản có trợ giúp
--------
Viêm não , một tình trạng viêm của nhu mô não, biểu hiện bằng sự rối loạn
chức năng thần kinh-tâm thần khu trú hoặc lan tỏa. Trên phương diện dịch tễ học cũng như sinh lý bệnh, viêm não được phân biệt
với viêm màng não thông qua khám xét lâm sàng và cận lâm sàng mặc dù hai thể
bệnh này điều có những triệu chứng của tình trạng viêm màng não như sợ ánh
sáng, nhức đầu hay cứng cổ. Viêm não hiểu theo nghĩa đen thì đó là “tình trạng
viêm của não”, nghĩa là có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, tuy nhiên thuật
ngữ viêm não thường được hiểu là tình trạng viêm não gây nên do virus. Đây là một tình trạng
bệnh lý nặng nề đe dọa tính mạng bệnh nhân.Viêm não có thể biểu hiện dưới hai
thể khác nhau: thể tiên phát và thể thứ phát. Viêm não tiên phát thường nặng nề
hơn trong khi viêm não thứ phát thường gặp hơn. Viêm não tiên phát: Viêm não này xuất hiện khi virus trực tiếp tấn
công não và tủy sống (tủy gai). Viêm não thứ phát :viêm não sau nhiễm trùng (post-infectious encephalitis) Hình thức viêm não này xuất hiện
khi virus gây bệnh ở một số cơ quan khác bên ngoài hệ thần kinh trung ương và sau đó mới ảnh hưởng
đến hệ này. Bệnh Viêm
não là loại bệnh lý rất nặng có thể gây tử vong hay di chứng nếu không phát
hiện và điều trị kịp thời.
Một điều may mắn là Viêm não là một
chứng bệnh hiếm gặp, cứ khoảng 200.000 người mới có một người bị viêm não. Đặc
biệt bệnh thường xảy ra ở trẻ em, người cao tuổi và những người bị suy giảm hệ
miễn dịch (người bị HIV/AIDS hoặc ung thư). Viêm não gồm có các dạng chính như
: Viêm não cấp , Viêm não Nhật Bản ,Viêm não do siêu vi trùng đường ruột. Bệnh viêm não cấp thường gặp ở trẻ em
(trên 90%). Tuổi mắc của viêm não Nhật Bản thường là từ 3 đến 8 tuổi, còn do
virus đường ruột (enterovirus) thường là trẻ dưới 3 tuổi. Bệnh thường vào mùa
nắng nóng, xảy ra ở vùng nông thôn nhiều hơn thành thị. Trẻ mắc bệnh viêm não
cấp thường có khởi bệnh đột ngột với các triệu chứng sốt cao, đau đầu, ói mửa,
lừ đừ, bỏ ăn có thể kèm ho, tiêu chảy. Sau 1 - 2 ngày trẻ xuất hiện co giật và
hôn mê và có thể tử vong rất nhanh nếu không điều trị kịp thời.
Để phòng ngừa bệnh lý viêm não cần nhiều
biện pháp tùy theo mỗi loại bệnh như viêm não Nhật Bản là nên diệt muỗi, ngủ
mùng. Với viêm não do siêu vi trùng đường ruột là bảo đảm vệ sinh khi ăn uống,
đặc biệt là rửa tay trước khi ăn.Ngoài ra việc chích vắc-xin cũng rất quan
trọng nhưng 1 vắc-xin chỉ phòng được 1 bệnh não - màng não mà thôi.
Nguyên nhân gây ra bệnh viêm não thông
thường là do nhiễm virus. Một vài loại virus gây bệnh bao gồm virus herpes (gây
bệnh mụn rộp); virus arboviruses được truyền sang người từ muỗi, ve hay những
loại côn trùng khác; virus rabies (virus gây bệnh dại) nhiễm từ vết cắn của một
số động vật…Ngoài ra, tình trạng nhiễm vi khuẩn gây ra bệnh Lyme (một căn bệnh
do nhiễm loại vi khuẩn được truyền từ một loại ve, phát hiện lần đầu ở Lyme –
địa phận thuộc bang Connecticut, Anh) đôi khi dẫn đến viêm não, hoặc khi cơ thể
bị nhiễm ký sinh như toxoplasmosis, nếu hệ miễn dịch của người bị nhiễm ký sinh
này bị suy yếu cũng có thể gây ra viêm não. Viêm não là một trong những bệnh nguy hiểm nhất đối với trẻ em vì bệnh
không những gây tử vong mà còn để lại những di chứng nặng nề như liệt, mất
tiếng nói, tay chân co quắp, mất tri thức....
-------
Viêm màng
não là bệnh
chứng do viêm lớp màng mỏng bao bọc não và hệ thần kinh cột
sống. Đa số là do vi trùng hay siêu vi trùng từ nơi khác trong cơ thể
qua máu lan vào dịch não tủy, nhưng một số rất ít
cũng có thể do loại nấm hay ký sinh trùng. Một số khác do phản ứng
với hóa chất hay bệnh tự miễn nhiễm. Viêm màng não khác với viêm não ở chỗ chưa thực sự viêm
vào tới não bộ. Triệu chứng điển hình của viêm màng não là đau đầu, nóng sốt, cứng cổ, buồn ói, sợ ánh sáng. Viêm màng não do siêu vi trùng thường khỏi trong
vòng vài ngày. Viêm
màng não có thể làm tổn thương não vĩnh viễn hoặc gây hại cho tính mạng bé.
Có các loại viêm màng não như Viêm màng não do HIB, Viêm màng
não do mô cầu, Viêm màng não do phế cầu. Các nguyên nhân dẫn đến viêm màng não
như Phế cầu khuẩn, Hemophilus influenzae týp b, Não mô cầu, Escherichia coli, Listeria monocytogen,... Bệnh viêm màng não có thể xảy ra ở
mọi nơi, bất kỳ lứa tuổi và thời điểm nào. Tuy nhiên bệnh thường xảy ra ở trẻ
em (nhất là trẻ em dưới 5 tuổi) vào mùa nắng nóng, do thói quen sinh hoạt và
thời tiết làm trẻ em thường hay mắc các bệnh nhiễm siêu vi đường hô hấp .Để
phòng ngừa bệnh viêm màng não nên giữ ấm, chăm sóc tốt trẻ những lúc thời tiết
thay đổi và lúc có dịch cảm cúm, điều trị kịp thời khi trẻ bị viêm mũi họng hay
viêm tai.Việc phòng ngừa bằng thuốc chích ngừa chỉ có tác dụng đối với một số
loại vi trùng gây ra viêm màng não.
Đối với người không chuyên môn thường
khó phân biệt viêm não hay viêm màng não và chỉ nhớ đến bệnh “não”. Do triệu
chứng của bệnh ở giai đoạn nặng thường giống nhau là hôn mê và co giật..Trong
bệnh lý não- màng não cần phân biệt rõ 2 nhóm lớn là viêm não và viêm màng não.
Tuỳ theo nguyên nhân gây bệnh mà bệnh lý não - màng não do nhiễm trùng có tên
gọi riêng.
Tuần
3.
Tuần này cả nhóm Tôi được phân công thực
tập tại phòng Nhi. Nơi đây là phòng bệnh của những bé bị bại não từ nhỏ hay từ
lúc mới sinh ra. Nhìn các bé ở đây bé nào cũng xinh xắn và dễ thương mà lòng Tôi
và mọi người cảm thấy mủi lòng trước các bé. Các bé đã làm gì sai, các bé có
tội lỗi gì chăng mà kiếp người này các bé phải mang 1 căn bệnh như vậy. Các bé
ở đây trải đều từ 2-3 tháng đến 5 tuổi. Có nhiều bé từ lúc mới sinh ra vì do
thiếu oxy cung cấp lên não nên bị bãi não, các bé vừa tròn 2-3 tháng thì đã vô
đây để tập vật lý trị liệu cho đến giờ đã 2-3 năm. Nhưng sự tiến triển của các
bé rất chậm. Vì các bé vô đây từ khi còn rất nhỏ nên được các cô Kỹ thuật viên
chăm tập tận tình, đôi khi có nhiều bé thân thiết với những cô KTV và bé xem
các cô như là người mẹ thứ 2 của mình vậy. Các cô KTV từ tốn nhẹ nhàng tập cho
các bé và đôi lúc trìu mến đặt những nụ hôn lên khuôn mặt bé thơ.
Phòng Nhi
Các cô KTV ở đây còn khá trẻ khoảng
25-30 tuổi, khi chăm ẵm các bé đều dành hết những tình cảm thương yêu của bản
thân mình dành cho con cháu trong nhà. Những tình cảm của các cô xuất phát từ
chính trái tim của họ. Mỗi bé một hoàn cảnh khác nhau nhưng tất cả các bé có
được là tình cảm của các bậc làm cha làm mẹ và mọi người dành cho bé. Có nhiều
bé điều khiển đầu và cổ chưa tốt nên đầu các bé cứ ngã nghiêng sang 1 bên không
thể cố định đầu thẳng như người khác được. Những ngày đầu vô đây tập, nước mắt
của mẹ các bé chảy ngược chảy xuôi theo từng động tác uốn éo của con mình. Các
chị đã làm gì gì sai, đã mang tội lỗi gì mà bây giờ con của các chị lại bị như
vậy? Có ai trả lời được là tại sao và vì sao hay không? Cuộc đời có nhiều điều
để nói để bàn có ai biết trước được điều gì đâu. Thôi thì lúc nào mình được
sống thì hãy cứ sống tốt sống cho tận tâm tận tuỵ vào và một mai dù chuyện gì
đến hãy dang tay rộng mở chào đón nó bằng tất cả niềm tin yêu vào cuộc sống
này. Tất cả là số kiếp và cái nghiệp mình đã mang và phải trả trong kiếp người
này. Nên các bạn đừng oán trách ai hay oán trách bản thân mình. Hãy đón nhận
tất cả và sống tốt hết kiếp người này nhé.
Khi nhìn các bé trong đây Tôi không khỏi
xúc động và suy nghĩ lại về những trường hợp nạo phá thai. Các vụ nạo phá thai
ở nước mình đa số nằm trong lứa tuổi từ 15-25. Có nhiều người mơ ước được làm
mẹ trong đời dù chỉ một lần nhưng nào có được cái hy vọng nhỏ nhoi ấy hay có
nhiều người muốn đứa con mình sinh ra được bình thường như bao đứa trẻ khác mà
có được đâu. Nhưng còn ở đây,nhiều người có thể có được một đứa con kháu khỉnh
và năng động nhưng họ lại có thể từ bỏ 1 cốt nhục của chính bản thân mình. Các
bạn có suy nghĩ kỹ đến những hậu quả của sau này hay không. Giả sử như mai này
các bạn tìm được 1 người đàn ông đủ sức và bản lĩnh mà che chở cho các bạn và
một hôn nhân sắp bắt đầu, nhưng sau 2-3 năm chung sống các bạn muốn có được 1
đứa con kết tinh từ tình cảm của hai người nhưng không thể có được vì những lần
phá thai trước đây đã ảnh hưởng đến khả năng làm mẹ của các bạn. Và có thể sau
này bạn sẽ hối hận và dây dứt về những quyết định trước đây của mình khi đã
tước đi quyền được sống của một sinh linh bé bỏng. Đứa bé không có quyền
lựa chọn nơi đầu thai cũng như ai là cha mẹ của mình. Vì thế,
sẽ rất bất hạnh và bất công cho một sinh linh khi vừa đầu thai vào một
gia đình và đã chẳng lâu sau đó lại bị bố mẹ nó tước bỏ đi quyền
sống. Đó là một điều thực sự nhẫn tâm với đứa bé.
Tôi cũng biết bản thân mình và tất cả
các cá nhân khác trong cuộc sống này chỉ là 1 hạt cát nhỏ nhoi trong cái sa mạc
cuộc đời mênh mông này. Ai cũng có suy nghĩ và ý kiến khác nhau và đôi lúc sẽ
có những điều khuất tất trong cuộc sống hay những lý do rất cá nhân của mọi
người. Nên Tôi chỉ ước sao các em, các bạn, các chị sẽ có những suy nghĩ kỹ
càng và chính chắn hơn trong tất cả các mối quan hệ. Và nếu lỡ có thai thì đừng
từ bỏ những sinh linh bé nhỏ đó, chúng có tội tình gì đâu mà lại bị tước đi cái
quyền được sống trong cõi đời này chỉ vì những lỗi lầm các em, các bạn, các
chị. Hãy suy nghĩ thật kỹ trước những quyết định của bản thân mình.
---------
Bại não là thuật ngữ chỉ một
nhóm tình trạng bệnh lý mạn tính ảnh hưởng đến sự kiểm soát các vận động cũng
như tư thế. Do một phần nào đó của bộ não bị tổn thương nên trẻ
bệnh không thể cử động các cơ được vùng não đó điều khiển một cách bình thường
được. Các triệu chứng của bại não có thể nhẹ nhàng hoặc rất nặng nề ở các trẻ
khác nhau tùy theo tổn thương não nhưng ở một trẻ nhất định thì triệu chứng
không nặng lên khi trẻ lớn hơn. Nói một cách khác, bại não là một bệnh tĩnh,
nghĩa là các tổn thương đã định hình và không tiến triển xấu hơn nữa. Định
nghĩa này rất quan trọng để phân biệt bại não với các tình trạng tổn thương thần kinh khác có tổn thương não hoạt động và do đó triệu
chứng tâm thần vận động sẽ càng ngày càng nặng hơn. Nếu được điều trị, phần lớn
trẻ bị bại não có những biến chuyến rất khả quan.
Bại não
thường ít khi được chẩn đoán sớm trước 2 tuổi. Với lứa tuổi trên 3 thì tần suất
bại não vào khoảng 2-3 trường hợp/1000 trẻ. Đây là một tỷ lệ khá cao đối với
một bệnh mạn tính như thế này. Có khoảng 500.000 trẻ em và người lớn ở
mọi lứa tuổi trên toàn quốc mắc bệnh bại não. Các nguyên nhân được biết của bại não bao gồm:Nhiễm trùng trong thai kỳ, Thiếu khí não bào thai, Sinh non, Ngạt trong quá
trình chuyển dạ và sinh nở, Các bệnh máu, Vàng da nhân, Các bất thường bẩm
sinh khác, ... Trẻ bại não
thường có các dấu hiệu sau: Khi đẻ ra không khóc ngay hoặc khóc yếu, tím tái.
Sau khi sinh thường mềm nhẽo, không vận động. Phát triển chậm hơn trẻ khác
(chậm biết giữ đầu cổ, biết ngồi và đi). Không biết cầm nắm bằng hai tay hoặc
chỉ cầm bằng một tay. Mút, bú khó khăn, hay sặc sữa. Khó bế ẵm, tắm rửa, thay
quần áo cho trẻ vì người trẻ cứng đờ. Đầu rũ xuống, không ngẩng lên được. Nghe
khó, nhìn khó. Khó khăn trong giao tiếp. Có thể bị động kinh (cơn co giật, bất
tỉnh, sùi bọt mép). Thay đổi tính cách bất thường (đột nhiên khóc, rồi lại
cười, hay sợ hãi, co giật, tức giận). Khả năng thăng bằng kém.
Bại não được
chia thành 3 thể lâm sàng chính. Tuy nhiên trên một trẻ bại não có thể có nhiều
hơn một thể bệnh kết hợp với nhau. Bại não thể liệt
cứng. Thể lâm sàng này lại được chia làm ba nhóm nhỏ. Trong
nhóm liệt cứng hai chi dưới.
Nhóm thứ hai gồm những trẻ bị liệt cứng
nửa người. Nặng nề nhất là nhóm trẻ liệt cứng tứ chi . Bại não thể múa vờn hay loạn động. Đây là thể bệnh được đặc trưng bằng sự thay đổi thất
thường của trương lực cơ (lúc tăng, lúc giảm). Trẻ còn thường kèm theo các động
tác bất thường không kiểm soát được. Bại não thể thất điều. Bệnh ảnh
hưởng chủ yếu đến cân bằng tư thế và phối hợp động tác. Do có rối loạn trong
kiểm soát tư thế nên dáng đi của trẻ hay lảo đảo, vùng thắt lưng hay đong đưa. Rất nhiều trẻ bị
bại não thường có kèm theo các tình trạng bệnh khác cần phải được điều trị.
Trong những vấn đề đó có vấn đề chậm trí; rối loạn khả năng học tập; động kinh;
và những vấn đề về thị giác, thính giác và ngôn ngữ.
Các
cách phòng ngừa bệnh bại não như Nâng cao chất lượng chăm sóc phụ nữ trong tuổi
sinh đẻ và phụ nữ có thai nhằm giảm thiểu những biến chứng của thai kỳ. Phân
tuyến để điều trị sản khoa hợp lý nhằm giảm thiểu các biến chứng do sinh đẻ như
ngạt, chấn thương... Có trung tâm chăm sóc sơ sinh phù hợp.Tiêm ngừa đề phòng
các bệnh như viêm màng não mủ, viêm não. Phòng chống tai nạn giao
thông cũng như các tai nạn khác (ngạt nước...). Phòng ngừa thứ phát là phát hiện sớm và điều trị trẻ bị
bại não nhằm hạn chế tật nguyền.
Tuần
4.
Tuần này là tuần cuối cùng của nhóm
chúng Tôi thực tập trong bệnh viện. Và tuần này thì chúng Tôi được phân công
thực tập ở khoa nội tổng hợp. Đây là khoa dành cho những bệnh nhân nằm viện đề
điều trị lâu ngày. Công việc buổi sáng hàng ngày của những sinh viên thực tập
là đi đo huyết áp, đếm mạch cho các bệnh nhân đang nằm điều trị tại bệnh viện.
Và khoảng 8h thì cô hướng dẫn nhóm sinh viên thực tập chúng Tôi đi thực tập các
công việc khác như rửa vết thương, thay ống sonze cho ăn qua dạ dày, thay ống
rửa bàng quang và đi thay băng cho những bệnh nhân bị loét. Những bệnh nhân ở
khoa này đa số là bị tai biến mạch máu não nặng khó di chuyển nên phải ở tại
viện mà chăm sóc cho tốt. Có nhiều bác vì bị tai biến nặng nên không thể cử
động tay chân và phải nằm một chỗ lâu ngày rồi bị loét ở nhiều nơi bị tì đè
nhiều như xương cùn cụt, gót chân, bả vai. Tất cả các thủ thuật như rửa vết
thương, thay băng, thay ống đều do cô điều dưỡng hướng dẫn chúng Tôi thực hiện
một cách từ tốn và nhẹ nhàng để bệnh nhân không bị cảm giác đau.
Vào một ngày giữa tuần cô điều dưỡng
hướng dẫn nhóm chúng Tôi dẫn mọi người đi thay băng cho mấy cụ ông bị loét. Lúc
cô điều dưỡng gỡ miếng băng vết thương thì sau đó hiện ra trước mắt mọi người
là một ổ loét có đường kính gần bằng một cái chén ăn cơm, ở xung quanh là những
mảng da có màu nâu chấm sẫm, và những miếng da đó đãi bị hoại tử và nhìn kỹ thì
chính giữa ổ loét ta có thể nhìn thấy được phần xương của cụ. Cô điều dưỡng từ
từ lấy dung dịch (nước muối va nước sát khuẩn) thấm vào bên trong ổ loét để
thấm dịch mủ, cô điều dưỡng từ từ nặng những dịch mủ bên trong người ông cụ ra.
Tay cô thoăn thoắt chấm miếng gạt vào bên trong xung quanh ổ loét rồi bỏ ra một
cái chum, Tôi đếm cũng gần 7-8 miếng gạt đã thấm dịch mủ rất nhiều. Và cuối
cùng thì cô dùng kim và kéo để cắt phần da đã bị hoại tử xung quanh ổ loét cho
cụ. Toàn bộ công đoạn này được thực hiện trong gần khoảng 10 phút nhưng trong
nhóm Tôi có vài người chịu không nổi đã chạy ra khỏi phòng
Khuôn viên bên trong Bệnh viện
---------
Tai biến
mạch máu não hoàn toàn (TBMMN) là tình trạng một phần não bị hư hại đột
ngột do mất máu nuôi do tắc hoặc vỡ mạch máu não. Khi thiếu máu lên não, các tế
bào não sẽ ngưng hoạt động và sẽ chết đi trong vài phút. Hậu quả là các vùng cơ
thể do phần não đó điều khiển sẽ ngưng hoạt động, dẫn tới yếu liệt, tê, mất cảm
giác nửa người, không nói được hoặc hôn mê, thậm chí là tử vong nếu không được
cấp cứu kịp thời. Nhiều trường hợp được cứu sống nhưng có thể bị tàn phế suốt
đời, giảm tuổi thọ và không còn khả năng lao động, khó hoà nhập cuộc sống bình
thường.
Tai biến mạch máu não có hai loại: tắc
hoặc vỡ mạch máu trong não. Các triệu chứng thần kinh trung ương khu trú biểu
hiện nhanh sau vài phút, nên tai biến mạch máu não còn được gọi là đột quỵ. Là
bệnh của hệ thần kinh phổ biến nhất hiện nay, nó có tần suất xuất hiện là 1,5
ca/1000 người/năm; tần suất này ở lứa tuổi trên 75 lên đến 10 ca/1000
người/năm.Gây tắc mạch máu não: cục máu đông tại chỗ, thuyên tắc do xơ vữa động
mạch (chẳng hạn xuất phát từ động mạch cảnh), huyết tắc do bệnh tim (thí dụ
rung nhĩ, nhồi máu cơ tim). Gây vỡ mạch máu não: tăng huyết áp, chấn thương, vỡ
phình động mạch não. Nguyên nhân ít gặp: giảm huyết áp (tụt huyết áp đột ngột
hơn 40 mm Hg), viêm động mạch, viêm tắc tĩnh mạch, thuyên tắc xoang tĩnh mạch.
Ở người trẻ: bệnh tiểu cầu, chảy máu dưới màng nhện, dị dạng động mạch cảnh.
Người có nguy cơ TBMMN cao là người trên
55 tuổi, người bị tăng huyết áp, đái tháo đường, vữa xơ động mạch, rối loạn
lipid máu, các bệnh mạch vành, van tim, loạn nhịp tim, hút thuốc lá, béo phì-
thừa cân, lười vận động và bị stress nặng hay thường xuyên. Mặc dù TBMMN là
bệnh nguy hiểm song hoàn toàn có thể giảm được nguy cơ bệnh nếu biết cách phòng
ngừa, như thay đổi lối sống thực hiện chế độ ăn kiêng loại bớt dầu mỡ trong các
bữa ăn, hoạt động thể dục thường xuyên nhằm tăng sức khoẻ dẻo dai, cai thuốc lá
và kiểm soát trị số huyết áp thường xuyên.
Cảm
nhận
Sau khi đi thực tập xong trong người Tôi
nãy ra một suy nghĩ là ước cho mai này
mình sẽ có một cái chết thật nhẹ nhàng, một sự ra đi bình an không đau đớn. Thà
Tôi chỉ sống trong khoảng từ 50-70 tuổi rồi thanh thản ra đi không hối tiếc chứ
mà sống 70-80 tuồi mà nằm một chỗ hay bị bệnh này bệnh kia hành hạ, rất đau đớn
về mặt thể xác cũng như tâm hồn. Suy nghĩ của Tôi ấu trĩ lắm phải không các
bạn, nhưng khi các bạn đi vô những Bệnh viện thăm người thân hay bạn bè, các
bạn sẽ thấy được những nỗi đau đang giằng xé về thể xác lẫn tinh thần đang hiện
diện trên thân thể của những người bệnh lớn tuổi nơi đây, nhìn thấy rất xót
lòng các bạn ạh .
Đôi lúc Tôi được các cô điều dưỡng nơi
đây kể về hoàn cảnh và ước muốn của các Bác, các Cụ đang nằm điều trị trong
khoa ngoại tổng hợp này. Có ai đang sống bình yên mà muốn bệnh đâu, có ai đang
đi lại vui đùa cùng con cháu vui vẻ mà muốn nằm một chỗ đâu, ước muốn lớn nhất
của các Bác nơi đây đều mong cho bệnh tật qua mau có nhiều sức khoẻ rồi về nhà
chung sống sum vầy cùng gia đình. Nhưng cũng có vài Bác bị bệnh nặng ước muốn
được ra đi, ra đi bình an và nhanh chóng chứ không muốn một cuộc sống với cái
chết từ từ chết dần chết mòn, những nỗi đau đớn đang giằng xé khắp người của
các Bác. Nhưng với tình yêu thương của các con dành cho cha mẹ, tình nghĩa của
vợ chồng dành cho nhau nào có ai muốn những người thân mình ra đi như thế đâu.
Dù bệnh tình của những người thân có xấu đến đâu họ cũng luôn cố gắng đến giây
phút cuối cùng với suy nghĩ còn nước còn tát, tát đến giọt nước nước cùng. Và
rồi chuyện gì có xảy đến họ cũng cảm thấy nhẹ lòng phần nào khi đã cố gắng
chiến đấu giành lại sự sống của những người thân yêu mình từ tay thần chết.
Sau khoá học Tôi đã được học và biết
thêm nhiều điều. Những kiến thức mới những kinh nghiệm hay và biết thêm nhiều
người bạn người anh người cô rất tốt trong cuộc sống. Khoá học chỉ kéo dài gần
hai tháng nên kiến thức Tôi có được không đáng là bao như những người học
chuyên sâu. Nhưng với những gì học được Tôi có thể biết cách phòng tránh và
khắc phục những căn bệnh thường gặp cho bản thân và những người thân quen bên
cạnh Tôi. Theo như Tôi biết với một số người còn đang đi làm công ty nhà nước
hay tư nhân thì 1 năm đi khám sức khoẻ tổng quát định kỳ 2 lần. Nhưng với một
số người làm việc tay chân hay mua gánh bán bưng thì rất ít khi nào chịu đi
khám sức khoẻ định kỳ. Vì một lần đi khám như vậy đối với họ là điều xa xỉ,
trong họ luôn có tâm lý khi nào đau bệnh rồi đi khám sau cũng chưa muộn. Nhưng Tôi
mong mọi người hãy quan tâm và tôn trọng sức khoẻ của mình là trên hết, mất
tiền bạc thì có thể kiếm lại được nhưng khi sức khoẻ mất đi rồi thì rất mất
công sức thời gian cũng như tiền bạc để có thể phục hồi lại được. Và đôi lúc
khi chữa trị xong rồi sức khoẻ cũng sẽ không được tốt như lúc ban đầu. Hy vọng
mọi người sẽ chú ý đến sức khoẻ mình nhiều hơn vì có rất nhiều căn bệnh nguy
hiểm có thể đến với chúng ta bất cứ lúc nào. Mọi người hãy tập cho mình thói
quen thường xuyên đi khám sức khoẻ định kỳ để sớm biết được những căn bệnh mình
đang mang rồi sẽ có hướng giải quyết tốt nhất. Sức khoẻ tốt được xây dựng trên
những nguyên nhân như chế độ ăn uống hợp lý, thường xuyên vận động tập thể dục
hàng ngày và có sự phân chia thời gian đều cho ăn uống – làm việc – vui chơi.
Cầu chúc cho những người thân quen bên cạnh Tôi và những người bạn Tôi biết
cũng như chưa biết luôn có nhiều sức khoẻ. Hãy cùng nhau sống tốt sống sạch
sống xanh để có được một cơ thể khoẻ mạnh. Vì một tương lai tươi đẹp hơn, vì
những người thân yêu bên cạnh bạn hãy luôn luôn quan tâm chú ý đến sức khoẻ của
mình, các bạn nhé.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét